Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Chậm chạp, không khẩn trương: Chỉ trạng thái hoặc thói quen làm việc, hành động một cách chậm rãi, thiếu sự nhanh nhẹn và cấp bách.
   • Để kéo dài công việc: Chỉ việc cố ý hoặc vô tình làm cho công việc diễn ra lâu hơn mức cần thiết.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Tác phong làm việc của anh ấy rất lề mề. (Phong cách làm việc của anh ấy rất chậm chạp.)
  • Cuộc họp kết thúc muộn vì mọi người thảo luận quá lề mề. (Cuộc họp kết thúc muộn vì mọi người thảo luận quá chậm chạp, kéo dài.)
  • Đừng có lề mề nữa, chúng ta sắp trễ giờ rồi. (Đừng có chậm chạp nữa, chúng ta sắp trễ giờ rồi.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "thói quen lề mề": chỉ một thói quen xấu là thường xuyên hành động chậm chạp.

  • Cô ấy đang cố sửa thói quen lề mề khi làm bài tập. (Cô ấy đang cố gắng sửa thói quen chậm chạp khi làm bài tập.)

• "kẻ lề mề": dùng để chỉ một người có tính cách hay hành động chậm chạp (thường mang sắc thái chê trách).

  • Trong nhóm, không ai muốn hợp tác với một kẻ lề mề. (Trong nhóm, không ai muốn hợp tác với một người chậm chạp.)

Biến thể và từ gần giống

• Lề mề không có dạng biến thể trực tiếp (như danh từ hay động từ) nhưng có thể dùng để miêu tả.
• Chậm chạp (tính từ): có nghĩa tương tự, chỉ sự thiếu nhanh nhẹn.
• Ỳ ạch (tính từ): nhấn mạnh sự nặng nề, khó khăn và cực kỳ chậm chạp trong hành động.

Từ đồng nghĩa

• Chậm trễ: chậm hơn so với thời gian dự kiến hoặc yêu cầu.
• Kéo dài: làm cho thời gian diễn ra lâu hơn.
• Lửng thửng: làm việc không dứt khoát, thiếu tập trung dẫn đến chậm chạp.

Từ trái nghĩa

• Nhanh nhẹn: hành động mau lẹ, linh hoạt.
• Khẩn trương: làm việc với tốc độ nhanh và thái độ cấp bách, nghiêm túc.
• Dứt khoát: quyết đoán, làm việc gọn gàng, nhanh chóng.

Thành ngữ, cách nói liên quan

• "Lề mề như rùa": một cách so sánh ví von nhấn mạnh sự chậm chạp quá mức.

  • Cậu ấy đi đâu cũng lề mề như rùa. (Cậu ấy đi đâu cũng chậm chạp như rùa.)

• "Lề mề chây lì": nhấn mạnh sự chậm chạp đi kèm với thái độ ỳ ra, không chịu thay đổi hoặc cố gắng.

  • Thái độ lề mề chây lì của nhân viên đó khiến công việc bị đình trệ. (Thái độ chậm chạp, ỳ ra của nhân viên đó khiến công việc bị đình trệ.)

1. t. Chậm chạp, không khẩn trương, để kéo dài công việc. Tác phong lề mề. Họp hành lề mề.